1.1 - Organisasi Tisu Tumbuhan

Jenis Tisu Tumbuhan

• Tumbuhan terdiri daripada tisu meristem dan tisu kekal.
• Tisu meristem merupakan tisu yang aktif membahagi secara mitosis.
• Tisu meristem terdiri daripada:
  • Tisu meristem apeks.
  • Tisu meristem lateral.
• Tisu kekal terdiri daripada:
  • Tisu epidermis.
  • Tisu asas: tisu parenkima, tisu kolenkima dan tisu sklerenkima.
  • Tisu vaskular: tisu xilem dan tisu floem.

Tisu Kekal

• Tisu matang yang telah mengalami pembezaan atau sedang mengalami pembezaan.

Tisu Epidermis

• Melapisi permukaan luar batang, daun dan akar tumbuhan muda.
• Dinding sel epidermis yang terdedah kepada udara diliputi kutikel, iaitu lapisan berlilin dan kalis air.
• Kutikel:
  • Mengurangkan kehilangan air melalui penyejatan (transpirasi).
  • Melindungi daun daripada kecederaan mekanikal dan serangan patogen.
• Sel epidermis yang terubah suai:
  • Sel pengawal mengawal bukaan liang stoma.
  • Sel rambut akar meningkatkan luas permukaan akar untuk penyerapan air dan garam mineral.

Tisu Asas

1. Tisu Parenkima

• Sel hidup yang paling ringkas dan belum mengalami pembezaan.
• Mempunyai dinding sel yang paling nipis.
• Berada dalam keadaan segah untuk memberikan sokongan dan mengekalkan bentuk tumbuhan herba.
• Terlibat dalam fotosintesis, penyimpanan kanji dan gula, serta pertukaran gas.
• Terlibat dalam baik pulih dan penjanaan semula tisu tumbuhan serta dalam sistem vaskular.

2. Tisu Kolenkima

• Terdiri daripada sel hidup yang menjadi fleksibel apabila matang.
• Dinding sel diperbuat daripada pektin dan hemiselulosa serta lebih tebal daripada dinding sel tisu parenkima.
• Memberikan sokongan mekanikal dan sifat keanjalan kepada tumbuhan.

3. Tisu Sklerenkima

• Terdiri daripada sel yang mati apabila matang.
• Mempunyai dinding sel yang paling tebal antara ketiga-tiga tisu asas.
• Memberikan sokongan dan kekuatan mekanikal kepada bahagian tumbuhan yang matang.
• Membantu dalam pengangkutan air dan nutrien dalam tumbuhan.

Tisu Vaskular

Xilem

• Terbentuk daripada sel mati yang tidak mengandungi sitoplasma.
• Dinding sel diselaputi lignin.
• Salur xilem memanjang, berongga dan bersambungan dari akar ke daun.
• Mengangkut air dan garam mineral dari akar ke semua bahagian tumbuhan.

Floem

• Terdiri daripada sel rakan dan tiub tapis.
• Tiub tapis ialah sel hidup yang mempunyai sitoplasma.
• Tiub tapis matang tidak mempunyai organel seperti nukleus dan ribosom kerana organel tersebut mengalami kemerosotan apabila matang.
• Tiub tapis tersusun dari hujung ke hujung untuk membentuk tiub yang memanjang dan bersambungan.
• Mengangkut gula yang terhasil daripada fotosintesis dari daun ke organ penyimpanan seperti akar, buah dan umbisi.