3.2 - Organ Pengambilan Air dan Garam Mineral

Struktur Luar Akar

Akar merupakan organ utama yang terlibat dalam pengambilan air dan garam mineral.

• Pangkal Akar: Bahagian akar yang bersambung dengan bahagian bawah batang tumbuhan.
• Akar Utama: Akar primer yang tumbuh menegak ke bawah dari embrio biji benih.
• Akar Sisi: Akar yang bercabang ke arah lateral (sisi) dari akar utama.
• Hujung Akar: Kawasan terminal akar di mana pembahagian dan pemanjangan sel berlaku.
• Tudung Akar: Terletak di bahagian paling hujung akar; melindungi tisu meristem apeks akar yang rapuh daripada kerosakan fizikal semasa akar menembusi zarah-zarah tanah.

Struktur Dalaman Akar

Keratan rentas akar eudicot menunjukkan zon dan lapisan sel yang jelas dari luar ke dalam:

Epidermis

• Terdiri daripada satu lapisan sel yang tersusun rapat dengan dinding sel yang nipis.
• Tiada lapisan kutikel: Sel epidermis akar tidak dilapisi oleh kutikel lilin bagi membenarkan air meresap masuk dengan mudah.
• Rambut akar: Sesetengah sel epidermis mengalami pemanjangan lateral untuk membentuk rambut akar. Struktur yang nipis, panjang, dan halus ini meningkatkan luas permukaan untuk penyerapan air dan garam mineral secara maksimum.
• Vakuol Besar: Sel rambut akar mempunyai vakuol yang besar untuk menyimpan air dan mineral bagi membantu penyerapan air melalui osmosis.

Korteks

• Terletak terus di bawah lapisan epidermis.
• Terdiri daripada beberapa lapisan sel parenkima yang tersusun longgar, berdinding nipis, dan mempunyai ruang antara sel yang besar.
• Ruang antara sel yang besar memudahkan pergerakan air dan garam mineral merentasi akar.
• Berfungsi sebagai tapak penyimpanan kanji.

Endodermis

• Satu lapisan sel berbentuk tong yang tersusun rapat, terletak di antara korteks dan silinder vaskular.

• Jalur Caspary: Sebagian besar sel endodermis mengalami penebalan suberin atau lignin pada dinding radial dan transversalnya, membentuk satu rintangan kalis air yang dikenali sebagai Jalur Caspary.

• Fungsi: Jalur Caspary menghalang pergerakan air secara pasif (laluan apoplas) melalui dinding sel, memaksa air dan garam mineral merentasi membran plasma telap memilih sel endodermis melalui laluan simplas. Ini menapis, mengawal kemasukan bahan, serta menghalang gelembung udara (embolisme) daripada memasuki silinder vaskular.

Silinder Vaskular (Stele)

• Terletak di bahagian tengah akar, mengandungi tisu vaskular dan dikelilingi oleh perisikel.

• Perisikel: Satu lapisan sel yang terletak tepat di sebelah dalam endodermis. Bersifat meristematik, bertanggungjawab dalam pembentukan akar sisi, dan terlibat dalam pertumbuhan sekunder.

• Xilem: Tersusun dalam bentuk bintang yang khas dalam akar eudicot. Berfungsi mengangkut air dan garam mineral yang diserap dari akar ke batang dan daun.

• Floem: Terletak di celah-celah lengan bintang xilem. Berfungsi mengangkut bahan organik (hasil fotosintesis seperti sukrosa) dari daun ke tisu akar.