3.4 - Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu

Struktur Pentadbiran

• NNMB diketuai oleh Residen Jeneral yang berpusat di Kuala Lumpur.
• Residen Jeneral bertanggungjawab kepada:
  • Majlis Mesyuarat Negeri; dan
  • Pesuruhjaya Tinggi NNMB, yang juga Gabenor Negeri-negeri Selat.
• Frank Swettenham:
  • Residen Jeneral NNMB, 1896–1900;
  • Pesuruhjaya Tinggi NNMB, 1901–1903.
• 1904: Carcosa Seri Negara di Kuala Lumpur menjadi kediaman rasmi Pesuruhjaya Tinggi British semasa pentadbiran NNMB.

Majlis Mesyuarat Negeri

Sebelum Pembentukan NNMB

• Ditubuhkan selepas British campur tangan dalam negeri-negeri Melayu.
• Dipengerusikan oleh Raja Melayu.
• Berperanan:
  • menggubal undang-undang;
  • membantu pentadbiran negeri.

Selepas Pembentukan NNMB

• Majlis kehilangan kuasa kerana kuasa perundangan beralih kepada Residen Jeneral.
• Peranan pentadbiran Raja-raja Melayu diambil alih oleh Residen Jeneral.
• Raja-raja mesti menurut nasihat Residen Jeneral dalam semua perkara pentadbiran kecuali agama Islam dan adat Melayu.
• Kesannya, kuasa serta kewibawaan Raja-raja Melayu semakin terhakis.

Majlis Mesyuarat Persekutuan 1909

• 1909: British menandatangani perjanjian dengan Raja-raja Melayu untuk menubuhkan Majlis Mesyuarat Persekutuan.
• Majlis berkuasa meluluskan undang-undang NNMB.

Keahlian

Kedudukan	Keanggotaan
Pengerusi	Pesuruhjaya Tinggi British
Pegawai British	Residen Jeneral dan empat orang Residen
Pemerintah tempatan	Empat orang Raja Melayu
Ahli Tidak Rasmi	Empat orang: tiga Eropah dan seorang Cina

Kesan Penubuhan

• British dapat mengawal undang-undang dan kewangan negeri.
• Pesuruhjaya Tinggi British memperoleh kuasa pentadbiran yang lebih besar.
• Raja-raja Melayu hanya menjadi ahli biasa dalam majlis.
• Kewibawaan Raja-raja Melayu semakin terjejas.

Pembentukan Durbar

• British membentuk Durbar untuk mendapatkan sokongan Raja-raja Melayu terhadap NNMB.
• Durbar pertama diadakan di Kuala Kangsar pada 1897.
• Dihadiri Raja-raja Melayu, pembesar Melayu dan pegawai British.

Ahli Durbar

• Pesuruhjaya Tinggi British.
• Raja-raja Melayu.
• Residen Jeneral.
• Residen British.

Kepentingan

• British mendapat sokongan Raja-raja Melayu terhadap NNMB.
• Memperlihatkan tanggungjawab bersama Raja-raja Melayu sebagai pelindung orang Melayu.
• Kewibawaan Raja-raja Melayu terus dipertahankan melalui penubuhan Majlis Raja-Raja yang wujud hingga hari ini.

Kesan Keseluruhan Pentadbiran NNMB

Pengukuhan British

• Sistem Residen membolehkan British menguasai pentadbiran Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang.
• Pembentukan NNMB meletakkan keempat-empat negeri di bawah naungan British dan satu pentadbiran pusat.
• Majlis Mesyuarat Persekutuan mengukuhkan kawalan British terhadap undang-undang serta kewangan.

Kedudukan Raja-raja Melayu

• Kedaulatan negeri secara rasmi masih dipegang oleh Raja-raja Melayu.
• Namun, perjanjian mewajibkan raja menerima nasihat British, lalu menghakis kuasa dan kewibawaan mereka.
• Agama Islam dan adat Melayu kekal di bawah bidang kuasa Raja-raja Melayu.
• Durbar menyediakan ruang bersama bagi Raja-raja mempertahankan kepentingan orang Melayu.

Rumusan dan Iktibar

• Sistem Residen dan pembentukan NNMB mengukuhkan penguasaan British serta menghakis kewibawaan Raja-raja Melayu.
• Pentadbiran yang sistematik penting untuk kemajuan negara.
• Ilmu pentadbiran, kewaspadaan terhadap anasir luar dan kesediaan menerima perubahan yang membawa kebaikan penting untuk mempertahankan kedaulatan.