6.3 - Kesan Ekonomi Akibat Pentadbiran Barat di Negara Kita

Tujuan pembangunan ekonomi

• Kemajuan ekonomi membolehkan British membina pengangkutan untuk membawa bijih timah dan getah dari kawasan pengeluaran ke pelabuhan bagi tujuan eksport.
• Infrastruktur utama: landasan kereta api, jalan raya, lapangan terbang awam, pelabuhan, telegraf, telefon dan pos.

1. Pengangkutan

Kereta api

• Diperkenalkan pada akhir abad ke-19 untuk mengeksploitasi kekayaan ekonomi.

Negeri-negeri Melayu

Fasa	Perkembangan
1885–1896	Menghubungkan lombong dengan pelabuhan untuk eksport bijih timah serta menghubungkan bandar. Landasan pertama menghubungkan Taiping dengan Port Weld pada 1885.
1897–1909	Menghubungkan utara dengan selatan Tanah Melayu selepas pembentukan NNMB.
1910–1931	Pengaruh British meluas ke NNMTB; jaringan menghubungkan seluruh Tanah Melayu. Kereta api mula membawa penumpang selain bahan mentah.

• Tarikh pada jaringan utama: Port Weld–Taiping 1885, Kuala Lumpur–Port Swettenham 1890, Seremban–Port Dickson 1891, Telok Anson–Tapah Road 1893, Tampin–Melaka 1909, Seberang Perai 1915, Alor Setar 1918, Mentakab 1920 dan Kuala Kerai–Gua Musang 1931.

Sabah

• 1896: pembinaan bermula di Bukau, kira-kira 13 kilometer dari Weston.
• 1900: landasan menghubungkan Beaufort dengan Jesselton dan Tenom.
• Tujuan utama: pembukaan ladang getah; jaringan tertumpu di pantai barat Sabah.

Sarawak

• 1917: landasan menghubungkan Bau dengan Kuching.

Jalan raya

• Dibina untuk menghubungkan kawasan perlombongan bijih timah dan pertanian dengan stesen kereta api.

Negeri-negeri Melayu

• Selangor: jalan raya menghubungkan Kuala Lumpur dengan Pelabuhan Klang (Port Swettenham).
• 1902: jalan lebih lebar dibina kerana penggunaan lori, bas, kereta dan basikal meningkat.
• 1911: jaringan menghubungkan bandar besar, kawasan berpotensi ekonomi dan pelabuhan.
• 1939: jaringan menghubungkan seluruh negeri.
• Kesan: petempatan baharu, ladang getah baharu dan lombong bijih timah baharu dibuka.

Sarawak

• Bentuk muka bumi berbukit, paya dan sungai serta kos tinggi menghalang pembinaan.
• Hanya jalan pendek tidak berturap dibina di Kuching dan Miri.

Sabah

• SBUB membina jalan demi kepentingan ekonominya dan menghubungkan bandar sedia ada di pantai barat.
• Menjelang 1941, Sabah mempunyai kira-kira 165 kilometer jalan berturap.
• Jalan tertumpu sekitar Jesselton, Sandakan, Kudat, Lahad Datu dan Tawau.

Pengangkutan udara dan laut

Negeri-negeri Melayu

• 1937: Syarikat Wearne Air Service memperkenalkan penerbangan awam domestik Singapura–Kuala Lumpur–Pulau Pinang menggunakan DH 89 Dragon Rapide.
• 1890: Syarikat Straits Steamship ditubuhkan di Singapura; menyediakan kapal wap ke pelabuhan negeri-negeri Melayu.
• Kapal susur pantai membawa makanan, buruh dan jentera untuk industri bijih timah.

Sarawak

• Singapore and Sarawak Steamship Company menyediakan perkapalan di Kuching.
• 1924: kapal terbang air menghubungkan Kuching dengan Singapura.

Sabah

• SBUB memajukan pengangkutan air.
• 1890: Straits Steamship memulakan perkhidmatan membawa barang dan penumpang.

2. Kemudahan Pelabuhan

• Pelabuhan lama kerajaan Melayu hilang; pelabuhan baharu yang moden muncul.
• Eksport bijih timah dan getah menjadikan pelabuhan pusat perdagangan penting.

Wilayah	Pelabuhan penting
Negeri-negeri Melayu	Pulau Pinang, Kuala Sepetang (Port Weld), Port Dickson, Melaka, Singapura dan Klang (Port Swettenham).
Sarawak	Kuching, Rajang, Bintulu dan Miri.
Sabah	Labuan, Kota Kinabalu, Tawau, Lahad Datu dan Sandakan.

3. Telekomunikasi

• British memajukan pos, telegraf, telefon dan radio sejajar dengan kemajuan pengangkutan.
• Perhubungan antara negeri di Semenanjung dan dengan negara lain menjadi pantas.
• Sistem bermula di kawasan ekonomi, pusat pentadbiran dan pelabuhan sebelum berkembang ke petempatan.

Negeri-negeri Melayu

• 1886: telegraf menghubungkan Kuala Lumpur dengan Melaka.
• Perkhidmatan pos Kuala Lumpur bermula sejak tahun 1880-an.
• 1866: Pejabat Pos dan Telegraf Batu Gajah, Perak dibina.

Sarawak

• Telekomunikasi melicinkan pentadbiran dan pengurusan ekonomi.
• 1897: telegraf menghubungkan Kuching dengan Singapura.
• 1933: Bangunan Pejabat Pos Kuching dibina.

Sabah

• SBUB memperkenalkan telegraf dan radio, terutama di bandar besar.
• Sabah dapat berhubung dengan negara lain.

Iktibar

• Sistem pengangkutan dan perhubungan menghubungkan kawasan pengeluaran dengan pelabuhan serta melicinkan kegiatan ekonomi.
• Kekayaan negara perlu dimanfaatkan untuk memajukan negara.