6.4 - Kesan Sosial Akibat Perkembangan Ekonomi di Negara Kita

Gambaran keseluruhan

Kepesatan ekonomi mendorong kuasa Barat mengukuhkan pentadbiran.
Lima kesan sosial: perkembangan bandar, masyarakat berbilang kaum, perkembangan pendidikan, perkhidmatan kesihatan dan pembinaan penjara.

1. Perkembangan Bandar

Kereta api dan jalan raya menghubungkan bandar dengan kawasan lain.
Perniagaan dan perdagangan antara bandar berkembang pesat.
Pertumbuhan ekonomi menambah bilangan bandar, mendorong penghijrahan luar bandar ke bandar dan menarik buruh luar.
Perbandaran: petempatan di kawasan ekonomi, terutama perlombongan bijih timah, berkembang menjadi pusat perniagaan, kewangan dan pentadbiran.

Negeri-negeri Melayu

Bandar baharu menjadi pusat perniagaan, kewangan, pendidikan dan pentadbiran.
Contoh: Kuala Lumpur, Seremban, Taiping dan Ipoh.
Perkembangan bandar mengubah demografi masyarakat.

Sarawak

Bandar tertumpu di kawasan aktiviti ekonomi: Kuching, Sibu dan Miri.
Kuching: dijadikan ibu negeri Sarawak oleh James Brooke pada 1841; penduduk terdiri daripada orang Melayu dan Cina; banyak jalan raya dan bangunan kerajaan dibina pada pertengahan abad ke-19.
Sibu: muncul pada 1862; ramai orang Cina berpindah ke sini pada 1900 untuk berdagang.
Miri: muncul pada abad ke-20 akibat penemuan petroleum pada 1910.

Sabah

Bandar muncul menjelang akhir abad ke-19.
Jesselton: pusat perdagangan dan pelabuhan penting.
Nama asal Jessel Town bersempena Charles Jessel yang membinanya; kemudian dinamakan Kota Kinabalu.
Perladangan getah dan landasan kereta api memajukan Jesselton.

2. Pembentukan Masyarakat Berbilang Kaum

Punca dan ciri

Industri bijih timah dan getah menggalakkan kemasukan buruh asing.
Terbentuk masyarakat dengan latar sejarah, keturunan, budaya, agama, kepercayaan, cara hidup dan nilai yang berbeza.

Petempatan dan kegiatan ekonomi

Kaum	Petempatan dan kegiatan ekonomi
Melayu	Ramai di kampung; sebahagian di bandar dan pekan. Terlibat dalam pertanian, perikanan, perniagaan, perusahaan, harta tanah, perbankan, pentadbiran dan profesion dalam syarikat swasta.
Cina	Ramai di bandar dan pekan yang menawarkan peluang ekonomi. Terlibat dalam pertanian, perniagaan, perusahaan, harta tanah, perbankan dan jawatan tinggi kerajaan.
India	Pada awalnya ramai di ladang; kemudian menetap di pekan dan bandar. Terlibat dalam perladangan, pengangkutan serta pekerjaan swasta dan kerajaan.

Kuala Lumpur ialah contoh bandar awal dengan masyarakat berbilang kaum yang hidup harmoni: komuniti Melayu di Kampung Baru, Cina di Bukit Bintang dan India di Brickfields.
Masyarakat berbilang kaum turut terbentuk di Kuching, Sarawak dan Kota Kinabalu, Sabah.

Perubahan penduduk Tanah Melayu

Tahun	Melayu, Cina, India dan lain-lain
1911	Melayu 58.6%; Cina 29.6%; India 10.2%; lain-lain 1.6%
1921	Melayu 54.0% atau 1,569,000 orang; Cina 29.4% atau 856,000; India 15.1% atau 571,000; lain-lain 1.5%
1931	Melayu 49.2% atau 1,864,000 orang; Cina 33.9% atau 1,285,000; India 15.1% atau 707,000; lain-lain 1.8%

Bahasa

Setiap kaum bersikap terbuka dan menerima bahasa kaum lain.
Mereka bertutur dan memahami bahasa Melayu, di samping menggunakan bahasa ibunda masing-masing.

3. Perkembangan Pendidikan

Latar pendidikan

British membawa pendidikan sekular, iaitu pendidikan ilmu keduniaan.
Masyarakat berbilang kaum, kurang penekanan British terhadap pendidikan serta ketiadaan dasar pelajaran yang tetap dan bermatlamat melahirkan sekolah vernakular mengikut etnik.
Sekolah vernakular: menggunakan bahasa ibunda sebagai bahasa pengantar.

Negeri-negeri Melayu

Sekolah Vernakular Melayu

British tidak berminat memajukan pendidikan orang Melayu.
Pendidikan hanya memberi kemahiran asas membaca, menulis dan mengira.
Matlamatnya terbatas: menjadikan anak nelayan atau petani sebagai nelayan atau petani yang lebih baik.
Sekolah Melayu pertama ialah Sekolah Melayu Gelugor, Pulau Pinang (1819).

Sekolah Vernakular Cina

Masyarakat Cina membuka sekolah di bandar atau petempatan mereka.
Kurikulum berorientasikan sistem sekolah China; guru dan buku teks dibawa dari China.
Masyarakat Cina Negeri-negeri Selat lebih cenderung menghantar anak ke sekolah Inggeris.

Sekolah Vernakular Tamil

Ordinan Buruh 1912 mewajibkan majikan ladang membina sekolah Tamil di ladang.
Pendidikan terbatas pada peringkat rendah.
Kurikulum, buku teks dan guru dibawa dari India.

Sekolah Inggeris dan institusi latihan

Sekolah Inggeris kebanyakannya didirikan di bandar.
Penang Free School (1816) ialah sekolah Inggeris pertama di Tanah Melayu; Malacca Free School dibuka pada 1826.
Lulusan boleh belajar di luar negeri dalam pentadbiran dan kejuruteraan serta diutamakan untuk jawatan baik dalam kerajaan.
Kolej Melayu Kuala Kangsar (1905): untuk anak raja dan bangsawan; melahirkan pentadbir Melayu berpendidikan Inggeris dan menyediakan laluan ke pentadbiran British.
Maktab Perguruan Sultan Idris, Tanjung Malim (1922): melatih guru Melayu.
Maktab Perguruan Perempuan Melayu Melaka (1935): melatih guru perempuan.

Sarawak

Lebih 20 sekolah mubaligh dibina, termasuk St. Thomas dan St. Joseph di Kuching, St. Paul di Banting dan Anglican St. Agustine School di Betong.
St. Mary dan St. Teresa di Kuching memberikan pendidikan kepada anak perempuan.
Sekolah Abang Kassim, Kampung Jawa, Kuching (1833): sekolah Melayu pertama.
Government Lay School atau Sarawak National College, Kuching (1903).
Madrasah Melayu atau Malay College (1931): melatih orang Melayu menjadi guru dan Native Officer.
Sekolah Cina pertama dibuka oleh orang Cina di Bau pada 1870.

Sabah

Mubaligh Kristian membina sekolah seperti Sekolah Rendah St. Mary dan Sekolah Lelaki St. Michael, termasuk sekolah perempuan.
SBUB membuka sekolah Melayu di Papar dan Kota Belud.

4. Perkhidmatan Kesihatan

Punca perkembangan

Kemasukan buruh asing, pembukaan hutan, petempatan baharu dan kekurangan air bersih menyebabkan penyakit berjangkit merebak.
British membangunkan perkhidmatan perubatan untuk mengawal wabak.

Negeri-negeri Melayu

Hospital kerajaan pertama: Taiping, Perak, 1878.
Akhir tahun 1890-an: hospital dibina di Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang; hospital Kuala Lumpur dibina pada 1904.
Hospital merawat buruh lombong dan estet; penduduk tempatan turut mendapat manfaat.
Institut Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur (1900): penyelidikan saintifik penyakit tropika, khususnya beri-beri dan malaria.
Rawatan moden semakin menggantikan rawatan tradisional berasaskan alam.
Yap Kwan Seng membina Hospital Tung Shin atau Pooi Shin Thong di Jalan Sultan, Kuala Lumpur pada 1881.
Hospital persendirian lain: Taukeh Loke Yew di Serendah; Taukeh Loh Chin Keng di Sepang.
Pahang: hospital persendirian dibina oleh F.E. Maynard, kontraktor Syarikat Perlombongan Chong Heng Kongsi dan Pahang Consolidated Company and Blat Tin Mining Company.
1890-an: Sanitary Board ditubuhkan untuk kebersihan dan kesihatan Kuala Lumpur.
1911: Sanitary Board menjaga kebersihan bandar; Jabatan Kesihatan mengawasi kesihatan penduduk bandar.

Sarawak

Pentadbiran Brooke membina hospital di Kuching pada 1900 dan Sibu pada 1913.
Sarawak Shell Oilfields Limited membina hospital di Miri.
Hospital Raja Brooke Memorial (1925): satu-satunya tapak penempatan kusta di seluruh Borneo.

Sabah

William Hood Treacher, Gabenor pertama SBUB, membina hospital di Kota Kinabalu, Sandakan, Beaufort, Tawau dan Kudat.
Dispensari dibuka di Tambunan, Kota Belud, Sipitang, Keningau, Semporna, Pensiangan, Papar, Tuaran dan Ranau.

5. Pembinaan Penjara

Negeri-negeri Melayu

Francis Light menjadikan Pulau Pinang pusat banduan dari India.
SHTI menggunakan banduan sebagai buruh murah untuk membina pelabuhan, bangunan, jalan raya, landasan kereta api dan penjara.
Menjelang 1790, banduan India ditempatkan di Fort of Cornwallis, Pulau Pinang.
1803: British mendirikan Penjara Cornwallis menggunakan konkrit, batu bata dan besi.
Selepas pembentukan NNMB, Penjara Taiping menjadi pusat banduan hukuman lama dari Perak, Pahang, Negeri Sembilan dan Selangor.

Sarawak

Penjara Sibu dikenali sebagai Rumah Pasong; bangunan awal dibina pada 1890.
Rumah Pasong ditadbir oleh Pegawai Daerah antara 1918–1963.

Sabah

Penjara terawal SBUB dibina di Sandakan.
Ditadbir oleh Inspector of Prison yang juga Commissioner of Police.
Penjara lain dibina di Tawau, Kota Belud dan Tenom.

Penilaian Kesan

British mengutamakan keuntungan, pemodal Eropah dan kapitalis Barat, bukan kebajikan masyarakat tempatan.
Pembangunan tidak sekata; jurang bandar–luar bandar melebar.
Masyarakat majmuk dan pendidikan vernakular menyukarkan perpaduan kaum.

Iktibar

Perpaduan penting dalam masyarakat berbilang kaum untuk menjamin keharmonian.
Permuafakatan semua pihak diperlukan untuk memajukan negara.
Kekayaan negara perlu dimanfaatkan untuk membangunkan negara.