2.3 - Perkembangan Nasionalisme di Asia

Nasionalisme di India

Nasionalisme awal adalah reaksi rakyat terhadap dasar imperialisme British.

• Sebab: Penentangan terhadap isu sosioagama menerusi Dahagi India 1857 yang dicetuskan oleh sepoi (askar upah tempatan).

• Perkembangan: Penubuhan Kongres Kebangsaan India (INC) pada tahun 1885 dan Liga Muslim pada tahun 1906 bagi memperjuangkan kepentingan rakyat India.

• Peranan Mahatma Gandhi: Mengamalkan strategi perjuangan tanpa keganasan melalui pegangan Satyagraha (pegang teguh kepada kebenaran) dan Ahimsa (tanpa keganasan) bagi menuntut berkerajaan sendiri.

Nasionalisme di China

Nasionalisme bertujuan mengekalkan kedaulatan negara daripada penguasaan kuasa asing dan menumbangkan Dinasti Manchu yang dianggap lemah.

• Sebab: Kelemahan pemerintahan Dinasti Manchu dalam menghalang pencerobohan kuasa Barat dan kehilangan hak wilayah selepas Perang Candu.

• Peranan Dr. Sun Yat Sen: Memimpin gerakan revolusi dan memperkenalkan Tiga Prinsip Rakyat (San Min Chu I), iaitu Nasionalisme, Demokrasi, dan Kebajikan Sosial.

• Kesan: Revolusi China 1911 berjaya menumbangkan pemerintahan Dinasti Manchu dan menubuhkan sebuah negara Republik China.

Nasionalisme di Empayar Uthmaniyah dan Mesir

Nasionalisme tercetus bagi mempertahankan agama Islam dan empayar daripada ancaman sekularisme serta imperialisme Barat.

• Gerakan Islah: Dipelopori oleh Sayyid Jamal al-Din al-Afghani dan Sheikh Muhammad Abduh di Mesir. Gerakan ini menyeru umat Islam kembali kepada ajaran Islam yang sebenar berpandukan al-Quran dan Hadis untuk menentang penjajahan.

• Gerakan Pan-Islamisme: Gerakan penyatuan umat Islam sedunia bagi menghalang perluasan kuasa Barat ke atas empayar Islam.

• Gerakan Turki Muda: Dipimpin oleh Mustafa Kemal Ataturk bagi menyelamatkan empayar Uthmaniyah menerusi pembaharuan berunsur barat (sekularisme) bagi memodenkan negara.

Nasionalisme di Jepun

Nasionalisme di Jepun adalah berbeza kerana digerakkan oleh pemerintahnya sendiri untuk memodenkan negara bagi mengelakkan penjajahan Barat.

• Pemulihan Meiji: Dilancarkan oleh Maharaja Mikado Meiji (1868) dengan menekankan pemodenan mengikut model Barat tetapi mengekalkan nilai tradisi tempatan.

• Prinsip Perjuangan: Berteraskan semangat Bushido (sikap sanggup berkorban demi negara) dan konsep Fukoku Kyohei (Negara Kaya, Tentera Kuat).

• Kesan: Jepun muncul sebagai kuasa industri dan ketenteraan yang kuat di Asia sehingga berjaya menewaskan Rusia dalam Perang Rusia-Jepun (1905).