2.7 - Perkembangan Nasionalisme

Perjuangan Golongan Intelektual

Intelektual Berpendidikan Agama

Dipelopori oleh Kaum Muda yang dipengaruhi oleh Gerakan Islah di Mesir. Tokoh utamanya ialah Sheikh Tahir Jalaluddin, Syed Sheikh al-Hadi, dan Haji Abbas Mohd Taha.

Cara Perjuangan: Menyebarkan idea Islah melalui akhbar Al-Imam dan menubuhkan madrasah bagi membebaskan minda orang Melayu daripada pemikiran kolot serta menyeru kepada kemajuan pendidikan.

Intelektual Berpendidikan Melayu

Digerakkan oleh guru-guru lulusan SITC seperti Harun Aminurrashid, Buyong Adil, dan Abdul Hadi Hassan.

Cara Perjuangan: Meniupkan kesedaran sejarah dan semangat cinta akan tanah air melalui mata pelajaran sejarah dan penulisan kreatif. Mereka juga mengasaskan persatuan bagi memperjuangkan nasib orang Melayu.

Intelektual Berpendidikan Inggeris

Dipelopori oleh lepasan Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) seperti Raja Chulan, Mohammad Eunos Abdullah, dan Dato’ Onn Jaafar.

Cara Perjuangan: Menggunakan kedudukan mereka dalam jabatan kerajaan dan Majlis Mesyuarat Persekutuan untuk menyuarakan tuntutan bagi membela kebajikan orang Melayu dalam aspek ekonomi, pendidikan, dan pentadbiran kerajaan.

Perjuangan Melalui Penulisan

Peranan Akhbar dan Majalah

Akhbar-akhbar seperti Warta Malaya, Majlis, dan Utusan Melayu memainkan peranan aktif dalam mendedahkan isu-isu kemunduran orang Melayu, mengkritik dasar British, serta menyarankan perpaduan dalam kalangan masyarakat tempatan.

Karya Kreatif

Penulisan cerpen dan novel bertemakan perjuangan kemerdekaan, pembelaan nasib wanita, dan jati diri bangsa berkembang pesat. Antaranya:

Novel Putera Gunung Tahan dan Anak Mat Lela Gila karya Ishak Haji Muhammad (Pak Sako) yang menyindir penjajah British secara tajam.
Novel Mari Kita Berjuang karya Abdullah Sidek.

Perjuangan Melalui Persatuan

Kesatuan Melayu Singapura (KMS)

Ditubuhkan pada tahun 1926 oleh Mohammad Eunos Abdullah. Persatuan ini bertujuan menjaga kebajikan orang Melayu di Singapura serta menuntut perwakilan orang Melayu dalam pentadbiran.

Persaudaraan Sahabat Pena Malaya (PASPAM)

Ditubuhkan pada tahun 1934 bagi menggalakkan ahlinya bertukar-tukar pendapat dan memperluaskan persaudaraan dalam kalangan orang Melayu di seluruh Tanah Melayu, Sabah, dan Sarawak.

Kesatuan Melayu Muda (KMM)

Ditubuhkan pada tahun 1938 oleh Ibrahim Haji Yaakob. KMM merupakan pertubuhan politik Melayu bersifat radikal yang pertama. Matlamat utama mereka adalah untuk mencapai kemerdekaan daripada British dan memperjuangkan konsep “Melayu Raya” (penyatuan Tanah Melayu dengan Indonesia).

Nasionalisme Masyarakat Cina dan India

Masyarakat Cina dan India di Tanah Melayu turut menunjukkan kesedaran nasionalisme, namun pada peringkat awal ia lebih berorientasikan perkembangan politik di negara asal mereka.

Nasionalisme Cina: Dipengaruhi oleh peristiwa Revolusi China 1911. Cawangan Kuomintang (KMT) dan Parti Komunis China (PKC) ditubuhkan di Tanah Melayu bagi mengutip sumbangan kewangan untuk menyokong perjuangan di China dan menentang pencerobohan Jepun.
Nasionalisme India: Dipengaruhi oleh gerakan kemerdekaan di India. Pertubuhan seperti Central Indian Association of Malaya (CIAM) ditubuhkan bagi menjaga hak kebajikan pekerja India di Tanah Melayu di samping menyokong perjuangan Kongres Kebangsaan India (INC).